Ee napisał(a):Zainteresowały mnie kiedyś tory (a raczej ich ślady) na ulicy Górnych Wałów. Dowiadywałam sie o tramwaj tamtędy jeżdżący - tym bardziej, że rozstaw szyn taki dość nietypowy. I ktoś mi powiedział, że tam jeźdźił "tramwaj towarowy". Czy Słyszeliście coś o tym?
Były to tory o szerokości 785 mm, które wykorzystywano na wszystkich liniach tramwajowych Górnego Sląska od pojawienia się tam pierwszych tramwajów pod koniec XIX wieku, aż do przełomu lat 20-tych i 30-tych wieku XX, kiedy stopniowo zastępowano je torami o szerokości 1485 mm.
Taki właśnie trawaj wąskotorowy jeździł kiedyś ówczesną Oberwallstrasse (Górnych Wałów) . Jechał on od Zabrza obecną ulicą Traugutta, wjeżdżał przez ówczesną Rohrstr. / Piwną na Germania Platz / Plac Piastów, dalej wzdłuż Bahnhofstr. / Dworcowej, skąd skręcał na Oberwallstr. / Górnych Wałów, a potem na Teuchertstr. / Zygmunta Starego, przecinał Friedrichstr. / Kościuszki i kończył w miejscu, gdzie długi czas po wojnie był koniec jazdy tramwaju numer 1.
Po poszerzeniu torów ok. roku 1928 poprowadzono linie tramwajową tak jak to widać do dziś, tzn. obecną Jana Pawła II, Nowym Swiatem i Kościuszki do skrzyżowania z Zygmunta Starego a na Górnych Wałów pozostały tylko niewykorzystane tory. Być może jeździły tam potem jeszcze od czasu do czasu jakieś tramwaje "towarowe", bo jak podaje jedna ze statystyk, w roku 1900 przedsiębiorstwo komunikacyjne Schlesische Kleinbahn posiadało obok ok. 200 wagonów pasażerskich także 27 wagonów towarowych.
Słyszałem wspomnienia, wg których tramwaj na Górnych Wałów widziano jeszcze w połowie lat 30-tych. Jeśli to prawda, to mógł to być właśnie taki tramwaj "towarowy".
Pierwsze tramwaje, które pojawiły się w Gliwicach w roku 1894 były napędzane parą. Na skutek protestów mieszkańców wywołanych nadmiernym dymieniem tych tramwajów, przez miasto tzn. od Germaniaplatz / Placu Piastów aż do Wilhelmsplatz / Plac Inwalidów Wojennych (Plac Mączny), gdzie był koniec jednej z linii, tramwaje musiały korzystać z siły pociągowej koni. Tramwaj elektryczny pojawił się w Gliwicach około roku 1900.